մաս 6
Քաղաքաշինական ուսումնասիրությունները
MetaLab
Ի՞նչպես է դա աշխատում
Վիդեո
Օրինակ Հայաստանից
Թեստ
Ճարտարապետներ Աննա Պաշինսկան և Աննա Դոբրովան այն երիտասարդ մասնագետներից են, որոնք, սովորելով և արդեն բնակվելով Վիեննայում, որոշել են տեղափոխվել Իվանո-Ֆրանկովսկ:

Այստեղ նրանք «Տաք քաղաք» ՀԿ-ում հինադրեցին Մետալաբ քաղաքաշինական լաբորատորիան: Սկսել են Պրոմպրիլադ գործարանի վերաիմաստավորման նախագծային աշխատանքներից, հետո՝ ձեռնարկել գործարանի տարածքի զարգացմանն ուղղված աշխատանքները:

Մետալաբն ունի պլանավորման երկամյա փուլ, որից յուրաքանչյուրը նշանավորվում է «Քաղաքային սքանավորման նստաշրջան» (CITY. SCANNING SESSION) քաղաքային փառատոնով, որտեղ Մետալաբը ներկայացնում է քաղաքի զարգացման իր տեսլականը և արտացոլումները մեկ ընտրած թեմայի շուրջ, որի վրա աշխատել են նախորդ 2 տարիների ընթացքում:

Այս փառատոնը քաղաքի բնակիչների, տարբեր երկրներից ժամանած փորձագետների և տեղի իշխանությունների համախմբման կետն է, որտեղ քննարկվում է քաղաքի ապագան:

«Սա փառատոն չէ հանուն փառատոնի, այլ փառատոն, որը խթան է հանդիսանում քաղաքի և տարածաշրջանի հետագա կայուն զարգացման համար: Բացի այդ, մշակված և փորձարկված ռազմավարությունները կարող են կիրառվել Ուկրաինայի այլ քաղաքներում», - ասում են Մետալաբի համահիմնադիրները:
2017

թվականից է անց կացվում փառատոնը
60

միջոցառում է կազմակերպվել 2019 թ.
2500

մասնակից է ունեցել փառատոնը 2019 թ.
140

փորձագետ է մասնակցել փառատոնին 2019 թ.
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Լուսանկարը` MetaLab
Art Basel provides a platform for galleries, giving them access to an international audience of collectors, museum directors and curators. The shows attract people with an appreciation of modern and contemporary art who experience Art Basel as a cultural event.
Ի՞նչու է պետք ներգրավել բնակիչներին
Քաղաքացիների մասնակցությունն անհրաժեշտ է բնակիչների կարիքները հասկանալու, քաղաքում փոփոխություններ կատարելու առաջադրանքներ ձևավորելու համար:
1
Ե՞րբ է պետք ներգրավել բնակիչներին
Անհրաժեշտ է քաղաքացիներին ներգրավել քաղաքային փոփոխությունների ռազմավարության մշակման փուլում, այնուհետև ՝ ռազմավարության իրականացման վերահսկողության փուլում:
2
Որտե՞ղ է բնակիչների պատասխանատվությունը
Քաղաքաբնակների մասնակցությունը որոշումների կայացման մեջ շատ կարևոր է, բայց մյուս կողմից ՝ պետք չէ ամեն ինչ թողնել նրանց պատասխանատվության վրա: Անհրաժեշտ է ունենալ լիարժեք փորձագիտական քաղաքականություն, որը նույնպես պետք է լինի նախագծում:
3
Որտե՞ղ է ձեր պատասխանատվությունը
Պետք է հասկանալ, որ դուք «ներխուժում» եք ուրիշի կյանք: Պետք է ազնիվ լինել բնակիչների հետ, բացատրել՝ որ փուլում եք այժմ գտնվում ու ուր եք մտադիր հասնելու: Մարդիկ հաճախ հիասթափվում են, երբ պարզվում է, որ նախագիծը, որին մասնացել են, ի սկզբանե անիրատեսական էր:
4
Ինչպե՞ս ընտրել լավագույն գաղափարը
Եղեք բաց նոր մոտեցումների և գաղափարների համար: Հաճախ մասնագետների առաջարկները խոչընդոտ են բնակիչների համար: Մարդիկ, որոնք ապրում են այստեղ, կարող են հուշել տարածքը բարելավելու նոր գաղափարներ:
5
Ինչպե՞ս չսպառել եռանդը
Մասնակցային նախագծերը ենթադրում են մեծ թվով շփումներ, քննարկումներ, հետևաբար, «էներգատար» են: Ձեր մոտիվացիան չսպառելու համար երբեմն կարելի է դադար տալ և զբաղվել այլ նախագծերով՝ հնարավորություն տալով «հանգստանալ» այս նախաձեռնությունից:
6
Աննա Պաշինսկա
«Մետալաբ» ուրբանիստական լաբորատորիայի
և CITY. SCANNING SESSION փառատոնի համադրողը
Տեսագրության տեքստը
Աննա Պաշինսկա, «Մետալաբ» ուրբանիստական լաբորատորիայի և CITY. SCANNING SESSION փառատոնի համադրողը:


Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, որ մենք, մեր թիմի մեծ մասը, արտասահմանում սովորելիս, տեսնում էինք՝ կան ուրբանիստիկայի, ճարտարապետության և դիզայնի ոլորտում կրթական տարբեր ծրագրեր: Ուկրաինա վերադառնալով՝ ցանկացանք զարգացնել նման արհեստավարժ համայնք նաև Իվանո-Ֆրանկովսկում: Մեր գրասենյակում սկսեցինք ստեղծել լաբորատորիաներ, որոնց թիմում միավորվեց 25 մարդ: Նրանց մեջ երիտասարդ ուսանողներ էին, գործող ճարտարապետներ, փայտի ու մետաղի հետ աշխատող վարպետներ: Դա մի միջգիտակարգային թիմ է, որն աշխատում է տրված որոշակի թեմայով:

Արագ որոշումներ են ընդունվում, և միանգամից միլիոններ ներդրվում հսկայական ենթակառուցվածքային ծրագրերում՝ առանց ստուգելու դրանք: Դա շատ կարևոր էտապ է: Փոքր բյուջեով և քիչ ուժերով կարճ ժամանակում գաղափարը թեսթավորվում է: Օրինակ, եթե մտածում ենք, որ հարկավոր է հեծանվային ճանապարհ կամ սրճարան է պետք, սկսում ենք նման թեսթային տարբերակով: Ասենք, կատարում ենք հեծանվային ճանապարհի ուղենշումը կամ մեր գործարանի հարևանությամբ գտնվող լճի մոտ միջոցառում ենք կազմակերպում: Մենք փորձարկում ենք անում՝ դա իսկապես պետք կլինի մարդկանց, արդյոք պատրաստ են նրանք մասնակցել, թե դա պարզապես մեր սուբյեկտիվ գաղափարն է:

Այդ բոլոր էտապներից հետո անցնում ենք նախագծին, սկսում ենք մշակել որոշումներ, որոնք կվերաբերեն տվյալ վայրին կամ որոշակի խնդիրներ կլուծեն:

Փառատոնի գաղափարը ծնվեց, երբ սովորում էի CANactions դպրոցում, որը ուրբանիստիկայի դպրոց է Կիևում: Գաղափարն այն էր, որ քաղաքի փոփոխություններին կարող է մասնակցել յուրաքանչյուրը՝ երաժիշտ լինես, մարդաբան, թե ճարտարապետ, ուրբանիստ կամ նույնիսկ երեխա: Վարպետության դասեր եղան՝ միաժամանակ ամբողջ քաղաքում: Պարզվեց, որ քաղաքի բնակիչներին անհանգստացնող թեմաներ կան, և նրանք փառատոնից հետո սկսեցին աշխատել, ասենք, օդանավակայանի կամ գերմանական լճի թեմայի շուրջ: Մի վարպետության աշխատարան եղավ Իվանո-Ֆրանկովսկի կենտրոնի բակերի մասին, և մասնակիցները նույնիսկ ոչ առևտրային կազմակերպություն գրանցեցին, որը շարունակեց զբաղվել այդ բակերի զարգացմամբ:

Շատ հետաքրքիր է հետևել, սկսել ենք քաղաքային իշխանություններից համատեղ նախագծերի հայտեր ստանալ: Մեզ համար շատ կարևոր էր, որ քաղաքացիական կազմակերպությունները նույնացվում են փորձաքննության հետ: Մեզ փորձաքննության համար դիմում են թե գործարար ոլորտից, թե քաղաքային իշխանություններից: Սրանք արդեն իրական նախագծեր են, որոնցում համագործակցել ենք: Միասին ծրագիր ենք գրում, միասին զարգացնում ենք այն, միացյալ աշխատում քաղաքացիական հասարակության և իշխանությունների հետ: Իհարկե, հասկանալի է, որ նման ծրագրերը շատ ավելի հաջողակ են առանձին գործող և քաղաքային այս եռանկյունու կապը հաշվի չառնող ծրագրերից:


Օգտակար նյութեր
  • Iveson K. Cities within the City: Do-It-Yourself Urbanism and the Right to the City, International Journal of Urban and Regional Research, 2013, University of Minnesota Press.



Օրինակ Հայաստանից
Հայկական «Ուրբանլաբ» քաղաքային անկախ հետազոտահեն կազմակերպությունը հայտնի է Երևանում Պուշկինի այգու կերպափոխման ծրագրով (Սիրահարների այգի/Պողոսյան պարտեզներ) և 2016 թ. Վենետիկի ճարտարապետական 15-րդ բիենալեի Հայաստանի ազգային տաղավարով` «Անկախ կենսապատկեր» խորագրով:

Բացի այդ, թիմի հայտնի նախագծերից է «Վերանայելով Մեծամորը»` սովետական մոդեռնիզմի եզակի քաղաքի և Հայկական ատոմակայանի պատմության մասին ծրագիրը:

Ուրբանլաբում գերիշխում են հանրային և մասնագիտական խմբերի համար հետազոտական աշխատանքները:

Մեկ այլ՝ «Ներգրավելով Վանաձորը» ծրագրի նպատակն էր արժևորել և պահպանել Հայաստանի 3-րդ քաղաքի նյութական և ոչ նյութական ժառանգությունը` համայնքի մասնակցությամբ։

Առանձին ուշադրության է արժանի «Այլ Երևան» նախագիծը` ճարտարապետական ժառանգության քարտեզագրումն ու հանրահռչակումը 686 կանգուն կամ պատմություն դարձած կառույցների և պատմական շենքերի համար։